• UNED inicio
• Extensión Universitaria
• UNED Asturias

Asturias (y se emitirá a través de AVIP a todos los Centros del Campus Noroeste)

Presentar el arte rupestre prehistórico al público: experiencias, retos y perspectivas de futuro

Para todos aquellos que disfrutan contemplando el arte rupestre prehistórico.

En 2001 abrían al público las nuevas instalaciones del Museo de Altamira en Santillana del Mar (Cantabria), abordando una nueva forma de presentar al público el arte rupestre prehistórico y generando un enorme impacto mediático. Diez años después esa línea de intervención expositiva se ha consolidado en el territorio peninsular de la mano de un buen conjunto de nuevas experiencias que, de una u otra forma, se han beneficiado de esa reflexión inicial generada desde el proyecto Altamira.

Lugar y fechas

Del 13 al 16 de diciembre de 2011 Ver calendario y horario

Programa

• martes 13 de diciembre
  • 15:00-16:00 h. Recepción y entrega de documentación.
  • 16:00-16:30 h. Bienvenida institucional e inauguración del curso.
  • 16:30-18:30 h. El arte rupestre prehistórico: conservar, investigar, difundir
    • Mario Menéndez Fernández
  • 18:30-20:30 h. Un Parque Arqueológico y un Museo para los grabados prehistóricos del Vale del Côa
    • Antonio Martinho Baptista
  • 20:30-21:00 h. Coloquio y debate
    • Mario Menéndez Fernández
    • Antonio Martinho Baptista
• miércoles 14 de diciembre
  • 16:00-18:00 h. La presentación al público del arte rupestre en los planes de estudio universitario
    • Beatriz Comendador Rey
  • 18:00-20:00 h. Itinerario Cultural Europeo “Caminos de Arte Rupestre Prehistórico”: un modelo para la cooperación e intercambio de experiencias
    • Ramón Montes Barquín
  • 20:00-21:00 h. Coloquio y debate
    • Beatriz Comendador Rey
    • Ramón Montes Barquín
• jueves 15 de diciembre
  • 16:00-18:00 h. El Centro de Arte Rupestre Tito Bustillo: una apuesta por la museografía didáctica y por un equipamiento sostenible
    • José Antonio Fernández De Cordoba
  • 18:00-20:00 h. Virtualización y entorno 3D: experiencias en relación con el arte rupestre prehistórico
    • Diego González Aguilera
  • 20:00-21:00 h. Coloquio y debate
    • José Antonio Fernández De Cordoba
    • Diego González Aguilera
• viernes 16 de diciembre
  • 16:00-18:00 h. 10 años del nuevo Museo de Altamira: balance y nuevos retos
    • José Antonio Lasheras Corruchaga
  • 18:00-20:00 h. Hacia una gestión integrada de los petroglifos de Galicia: el Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre de Campo Lameiro
    • José Manuel Rey García
  • 20:00-20:30 h. Coloquio y debate
    • José Antonio Lasheras Corruchaga
    • José Manuel Rey García
  • 20:30-21:00 h. Clausura del curso

Horas Lectivas

Horas lectivas: 20

Créditos

1 crédito ECTS y 2 créditos de libre configuración (en trámite).

Inscripción

La matrícula no estará conforme hasta que se entregue el justificante del ingreso en la secretaria del Centro en el que formalizó la solicitud, bien personalmente, por correo electrónico o fax.

	Matrícula Ordinaria
Asistencia por videoconferencia	42 €
Presencial C.A. Pontevedra	50 €

Matrícula online

Nos Ballotes

Xa a tardiña, nos Ballotes, namentres preparabamos o evento, pasou por alí Maruxa, veciña do Salgueiral. Pregunteille- cómo lle chaman a aquela pedra de alí abaixo?; Sorriu e contestou – O Encanto; E logo contounos de viva voz aquilo de “Ola de ouro, ola de prata, ola de veleno que mata”. Despois marchou en zapatillas como quen leva o vento.

O solpor foi fermoso, coma sempre. O sol deixounos polo Barbanza proxectando as últimas raiolas sobre as “pedras escritas”.

Sentámonos á espera da xente… non sabíamos que tanta.

Dixera en broma, que cun pouco de sorte, ademais de gravados, veríamos estrelas. Onte, 18 de agosto, a sorte quixo que cruzase o ceo dos Ballotes un deses bólidos brillantes que ultimamente sucan o ceo. Pasou por riba de nos en dirección norte, soltando sobre a Pedra do Encanto a súa estela luminosa. Din que dan boa sorte.

Debeu ser por iso, que a iso das dez trinta, a pesares das ameazas de mouros, máis de cen persoas e aínda algún vagalume, achegáronse onde as luces. Nunca pensara que tanta xente viría. Había xente de todas as idades, moitos rapaces e tamén nenos. Non con certa dificultade, puidemos ir amosando as principais figuras. A megafonía contribuía a que as explicacións chegaran a todos. A Felix e a Merino tocoulles a parte máis difícil, a de dirixir as luces e manexar os cables polo medio da xente. O interese e a boa disposición de todos axudou a subsanar as dificultades cun grupo tan numeroso.

Finalmente falamos tamén das lendas, aínda alguén contou algunha.

Penso que marcharon tranquilos, alomenos levaban unha receita contra encantos de mouras.

Nós estamos contentos pola resposta e ledos polo clima conseguido. Por ver tanta xente interesada en pasar unha “longa noite de pedras”.

As pedras sempre estiveron diante dos ollos. Pero o importante é o que “fica fora da vista”. So co pensamento, por unha noite, conseguimos erguer das pedras aqueles cervos, que recuperaron, por unha noite ,a súa presenza na paisaxe da marxe sur de Arousa, alí onde o Ulla se converte en ría.

Pensamos repetilo. Melloraremos na loxística e na organización. De momento, grazas a todos po vires e por poñelo fácil.

PODEDES ENVIAR AS VOSAS FOTOS A ESTA DIRECCIÓN:

pasadoreciclado@gmail.com

Resumen en Arousa TV

Visita Nocturna a los Petroglifos de Os Ballotes en Bamio (La Voz de Galicia- Edición Arousa- 20-08-2011). Crónica sobre a visita nocturna aos gravados (en non "pinturas") de Os Ballotes.

Una "longa noite de pedra" de 5.000 años (Faro de Vigo-Edición Arousa-

20-08-2011) Crónica sobre a visita esperada aos Ballotes dende fai un século (e non dende a Prehistoria, e menos a Idade de Pedra) en que foi publicado o conxunto por primeira vez. Gravad

os, algúns simples como coviñas, que poderían ter ATA 5.000 anos de antigüidade, aínda que a Idade do Bronce (hai una 4000 anos) sería a cronoloxía máis aceptada para os Ballotes, agás os motivos modernos e os repicados dos que falamos.

Bamio viaja en el tiempo a través de la historia de los "mouros" y de los petroglifos. (Diario de Arousa- 20-08-2011).

"Longa Noite de Pedras"

O próximo día 18 de Agosto, as 22.30 da noite, acenderemos as luces para pasar unha "Longa Noite de Pedras" nos petroglifos de Bamio.

A actividade é unha iniciativa do Ateneo de Arousa en colaboración co Concello de Vilagarcía de Arousa, dentro do programa das festas de San Roque.

A mesma hora está programado cine na rúa Castelao, coa proxección de E.T. O Extraterrestre.

Haberá que decidir entre "un dedo iluminado alieníxena", ou os "cervos iluminados" gravados na rocha na prehistoria.

Esperámosvos nos Ballotes!

Fronte ao faro de Carril

Fronte ao faro de Carril, Cortegada no fondo, coas "lombas da Ulla" dunha banda, e o con Branco e as Malveiras no mar de Arousa polo outro, pensaba que ese é o meu lugar favorito no mundo.

Onte, o mar, a música e o sentir da xente que alí se reuniu, fixo xurdir a ledicia do fondo do esprito, do mesmo xeito que os barcos arbolaban as velas.

No Gato Negro de Carril, estaban as maquetas de Manuel García (e as cedidas polo Museo do Mar), ou as fotografías da carrilexa Margot Fernández.

Abaixo, unha impresionante "chea" de fotografías reunidas polo Faiado da Memoria, retrataban un pobo "deitado no mar". O mellor, os comentarios na sala. Sobraban outros. Sentarse e escoitar as conversas entre os entusiasmados veciños.

De fondo, as voces do vídeo testemuñaban de primeira man as vivencias doutros tempos, como as do Xiné ou da Lita.

Falaba Fernando (da asociación Rompetimóns), da falla de axudas, das dificultades, do esforzo, da implicación da xente, do traballo por facer e da vontade decidida de turrar por un xeito de entender o legado cultural do que somos todos responsables. Non deixar perder o que somos... deso falaba.

Dende A Pedra do Encanto, facemos chegar o no agradecemento a asociación Rompetimóns, a os do Faiado da Memoria, as xentes de Carril e Vilaxoán e a todos cantos

participaron na organización do X Encontro de Embarcacións Tradicionais de Galicia. O seu traballo e esforzo foi imenso.

Inmensa será a recompensa.

Parabéns.

Remato coas dornas: Froiña, Nai, Maricha e Parrula ... porque dalgún xeito o meu pai tiña que estar alí, fronte ao faro de Carril.

Crónica en András

O día 24 de Xuño, recén estreado o verán, a eso das nove, xuntáronse unhas vinte personas en András a escoitar a conferencia de Elías López-Romero sobre as intervencións feitas no círculo lítico de Lobeira.

Os autobuses subían cheos de xente... pero camiño dun funeral. Na Casa de Cultura recén rematara un obradoiro sobre cestería con maioría de mulleres.

Na sala, ao fin, maioría de homes...

Elías comezou pola paisaxe, pero no minuto dez, un tractor obrigou a deter a charla metendo o ruido polo medio das verbas. Tribulacións do medio rural.

Elías falou do conxunto estudado, da metodoloxía da intervención... pouco a pouco o sistema de gradiometría, os sistemas tridimensionais de rexistro, a escavación... os pasos dados no traballo de investigación, cada un cosido ao anterior.

Impresión na cara dos veciños ao ver a foto do voo americano do 1956 no que se percibía un camiño antigo polo medio do conxunto, cara o cumio de Lobeira, do que ninguén se lembraba.

Restou tempo para as preguntas. Din que neste tipo de conferencias a xeite "escoita pero non entende".

Non semella, se atendemos as preguntas planteadas ao fin. Algunhas foron sobre o tempo, interesándose polas datacións ou solicitando aclaracións sobre a anterioridade do círculo lítico con respecto

as mámoas. Outras, máis que preguntas, semellaban un requerimento de novas charlas e máis información: ...os túmulos eran enterramentos? ...pero entón canta xente vivía?... e como se relacionan con outros sitios

da zona?...

E sempre hai alguén máis pragmático: ...pero ides seguir escavando ou non?!

Ao rematar, algúns quedaron a falar cos arqueólogos. Outros marcharon ao estilo "aí quedades".

Logo aínda quedaron falando os arqueólogos, do mal que está a investigación, do difícil que é investigar e traballar... do lonxe que as veces se cae da casa...

Foi o que deu a xornada, para falar catro boas cousas (e un funeral).... como a película.

Charla sobre la intervención en el círculo lítico de Monte Lobeira

Desde A Pedra do Encanto queremos invitaros a la charla que sobre la intervención en el círculo lítico y túmulos de Monte Lobeira impartirá el director de la actuación, Elías López-Romero (LaPa-CSIC).

La charla será este viernes, día 24 de junio, a las 21:00 horas en la Casa de la Cultura de András, en el lugar de Cruceiro, András (Vilanova de Arousa).

¿Cómo llegar?

En la carretera de Vilagarcía a Cambados, en los semáforos de Caleiro giramos a la izquierda, en dirección a "Mirador de Monte Lobeira". Seguiremos las indicaciones hacia el mirador hasta llegar a András, donde encontraremos una señal amarilla indicando "Oficina de Turismo". Allí debemos ir.

A marxe sur de Arousa no Porto

A semá pasada celebrouse en Poio o

XV Congreso Internacional sobre Campaniforme.

Achegáronse especialistas de dezasete países distintos. Entre as visitas do congreso, visitaron as áreas de arte rupestre de Campo Lameiro e a da Caeira (Poio). A arte rupestre da marxe sur de Arousa quedou fora da ruta. Non así, os albariños do Salnés.

Xa fora das actividades previstas, e de xeito informal, acompañamos a coñecer os petroglifos de Xiabre a Ana Bettencourt, profesora de Prehistoria da Universidade do Minho (Braga, Portugal).

Estudar e dar a coñecer o potencial arqueolóxico da marxe sur da ría de Arousa é un primeiro paso, tamén na preservación do patrimonio cultural e natural. Infelizmente na visita que fixemos esta mesma fin de semá a diversos xacementos da zona, puidemos comprobar que os montes que rodean o val do Con seguen a ser agredidos, "ancheando" as pistas con máquina ou abrindo novos viais, como os de recente apertura que cruzan o Monte Lobeira polo oeste.

Na vontade de estudar, dar a coñecer e preservar, implicando nesta empresa a todos os sectores sociais, toca facer pequenas aportacións. No próximo fin de semá, presentaremos no Porto, no congreso Arqueología e Identidade: Problemáticas dunha Ciencia Interdisciplinar, unha comunicación titulada:

Territorios Supralocales en la Prehistoria Reciente de Galicia: El caso del margen sur de la ría de Arousa (Pontevedra).

É unha primeira presentación pública dos resultados dun proxecto de investigación integrado sobre o poboamento na Prehistoria Recente da marxe sur de Arousa, que está desenvolvendo Felix González, quen será o encargado de defendelo na palestra.

Así que xa sabedes... do Monte Lobeira á Pedra do Encanto viaxan ao Porto.